Archive for the ‘Bilim Felsefesi’ Category
Sokal Aldatmacası
Alan Sokal, fizikçi bir abi. Solcu olduğunu da söylüyorlar. 1996′da Social Text adlı bir pomo (postmodern) dergisinde editörlerin hoşuna gidecek zırvalarla dolu, tam bir postmodern makale yayınlatmaya kalkmış. İşi ilginç kılan, bu makalenin içinde lise seviyesinde fizik bilen veya biraz sağduyu sahibi insanları dehşete düşürecek mantık hataları yapması, otoritelerden alıntı yapıp bu alıntıları doğru kabul etmesi ve hatta onları yanlış yorumlaması olmuş. “Aydınlanma sonrası insanlara dayatılan batıcı hegemonyanın dogmalarına takılı kalmış doğal bilimciler” gibi dergi editörlerinin ağzının suyunu akıtacak yemler atmayı da unutmamış. Dergi de has bir fizikçiden gelen böyle bir makalenin üstüne atlamış tabi. Sonrasında Alan Sokal’ın “Siz pomo’lar daha ne yaptığınızı bilmiyorsunuz!” tadındaki açıklaması yankıları bugün dahi süren bir tartışmayı başlatmış.
Pomo’lar arasında “Biz de sizin bilimsel yönteminizle dalga geçmek için süper mantıklı, süper aydınlanmacı bir makale yazıp göndersek tabi ki kabul edersiniz. Bunda şaşacak bir şey yok. Sizin zaten zırva olduğunu düşündüğünüz bir şeyi yazıp sonra da bizim onu yayınlıyor olmamızı kendi iddianıza argüman olarak göstermeniz gülünç.” diyenler var. Alan Sokal bu eleştiriye itiraz olarak yazdığı makalenin güzel bir pomo makalesi olması dışında bariz fiziksel ve mantıksal yanlışlıklar içerdiğini, ardarda geldiğinde gramatik olarak kurallı ama hiçbir anlamı olmayacak cümleler kurmaya çalıştığını, bunların hiçbirinin farkedilmediğini söylüyor.
Makalenin başlığı: “Transgressing the boundaries: toward a transformative hermeneutics of quantum gravity”.
Yapacak işi olmayıp da okumak isteyenler için: http://links.jstor.org/sici?sici=0164-2472%28199621%2F22%290%3A46%2F47%3C217%3ATTBTAT%3E2.0.CO%3B2-S
Konu hakkında yazılmış güzel bir denemenin Türkçe çevirisi için: http://www.zmag.org/Turkey/masokal.htm
